⚫गोमोकू (पाच-सलग रांग खेळ)

गोमोकू आणि रेन्जू यांतील फरक

गोमोकू आणि रेन्जू हे दोन्ही उभी, आडवी किंवा तिरकी दिशेने स्वतःच्या 5 सोंगट्या मांडणारा जिंकतो असे सामना खेळ आहेत. पहिली चाल घेणाऱ्या (काळ्या) खेळाडूला जास्त फायदा मिळू नये म्हणून रेन्जूमध्ये फक्त काळ्यासाठी निषिद्ध चालींचा नियम आहे.

• सान-सान, शी-शी (तिहेरी व चौकडीचे दुहेरी)：रेन्जूमध्ये काळ्या खेळाडूने एका चालीत एकाच वेळी दोन तिहेरी (सान) किंवा दोन चौकडी (शी) तयार केल्यास ती निषिद्ध चाल ठरते आणि तसे केल्यास पराभव होतो.
• लांबलेली सलग रांग (चोरेन)：रेन्जूमध्ये काळ्या खेळाडूने 6 किंवा त्याहून अधिक सोंगट्या सलग मांडल्या तरी ती निषिद्ध चाल ठरते, फक्त बरोबर 5 मांडल्यासच विजय मानला जातो.
• या साधनाची पद्धत：हे साधन निषिद्ध चालींशिवाय गोमोकूच्या नियमांनुसार चालते, त्यामुळे काळा किंवा पांढरा कोणीही 6 किंवा त्याहून अधिक सोंगट्या मांडल्यासही विजय मानला जातो.

पहिली चाल फायदेशीर का असते आणि मूळ बचावाची पद्धत

गोमोकूमध्ये आधी सोंगटी ठेवणाऱ्या काळ्या खेळाडूला नेहमी एक चाल जास्त मिळते, त्यामुळे निषिद्ध चालींशिवायच्या नियमांत पहिली चाल फायदेशीर मानली जाते. प्रतिस्पर्ध्याची मांडणी वाढण्यापूर्वी टोक बंद करणे ही मूळ बचावाची पद्धत आहे.

• चौकडी (शी) थांबवणे：प्रतिस्पर्ध्याने 4 सोंगट्या मांडल्यास, पुढे 5 होणाऱ्या टोकाच्या छेदनबिंदूवर नक्की सोंगटी ठेवून ती थांबवावी लागते.
• खुली तिहेरी (जिवंत सान) थांबवणे：दोन्ही टोके मोकळी असलेली तिहेरी मांडणी (जिवंत सान) दुर्लक्षित केल्यास दोन्ही टोके मोकळी असलेली चौकडी बनते, एक टोक थांबवूनही पराभव होतो, त्यामुळे तिहेरीच्या टप्प्यातच टोक बंद करावे लागते.